ประเทศไทยตั้งอยู่ในเขตมรสุมที่มีฝนตกชุก
ภูมิประเทศหลายแห่งโดยเฉพาะแถบภาคกลางมีลักษณะเป็นที่ราบลุ่มขนาดใหญ่
ประกอบกับมีแม่น้ำไหลหล่อเลี้ยงหลายสาย เมื่อมีฝนตกพื้นที่เหล่านั้นจึงเกิดน้ำท่วมอย่างถาวร
กลายเป็นสังคมพืชแบบป่าบึงน้ำจืดขึ้นในลักษณะของบึงหรือทะเลสาบขนาดใหญ่
ซึ่งมีพรรณไม้น้ำนานาชนิดเติบโตอยู่ร่วมกับสัตว์ต่าง
ๆ พรรณไม้น้ำที่พบในนิเวศลักษณะนี้จะแปรผันไปตามระดับความลึกของน้ำโดยบริเวณริมตลิ่งมักพบพืชจำพวก
กก อ้อ หญ้าพง รูปฤาษี ฯลฯ ขึ้นปะปนกันอยู่ ถัดลงมาบริเวณน้ำตื้นจะพบจอก
แหน และสาหร่ายหลายชนิด ขึ้นเป็นแพลอยต่อกันแน่น ส่วนบริเวณกลางบึงนั้นส่วนใหญ่เป็นอาณาจักรของบัวที่ชูช่ออยู่เหนือผิวน้ำ
ป่าบึงน้ำจืดที่โดดเด่นในประเทศไทยมีหลายแห่งด้วยกัน
อาทิ บึงบอระเพ็ด จังหวัดนครสวรรค์ ทะเลน้อย จังหวัดพัทลุงและทุ่งสามร้อย
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นต้น
ป่าบึงน้ำจืดถือเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำ (Wetland) ซึ่งช่วยรักษาความสมดุลทางธรรมชาติเอาไว้
คือเป็นแหล่งรองรับน้ำฝนปริมาณมหาศาล ช่วยลดความรุนแรงของภาวะน้ำหลาก
เป็นแหล่งหลบภัย อาศัยหากินของสัตว์หลายประเภท ทั้งสัตว์เลื้อยคลาน
สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำจำพวกกบ เขียด ปลาน้ำจืด และนกน้ำมากมาย
พืชในป่าบึงน้ำจืดยังช่วยดักตะกอนที่น้ำพัดพามาเพิ่มพูนความอุดมสมบูรณ์แก่ผืนดินทุก
ๆ ปี